door Corrie de Leeuw. maandag 24 november 2008 | 20:15 | Laatst bijgewerkt op: dinsdag 25 november 2008 | 14:26
verloedering
EINDHOVEN – Hij deed als criminoloog onderzoek in grote kwesties: De Bende van Nijvel, de zaak Dutroux, voor de commissie Van Traa en onlangs nog naar de ‘gezamenlijke drugsgerelateerde criminaliteit in de Euregio Maas/Rijn’. En dan nu in Eindhoven. Maar wie mocht denken dat Cyrille Fijnaut zijn meest recente onderzoek als routineklusje beschouwde, heeft het helemaal mis.
“Nou, ik ken het kunstje inmiddels wel. Maar dat wil niet zeggen dat ik me er makkelijk vanaf maak. Ik ga er altijd voor zitten. Mij gaat geen investering te ver”, zegt hij ferm. En de overtuiging en betrokkenheid die hij maandag bij het presenteren van het rapport ‘Veel te winnen!’, over de Eindhovense veiligheidssituatie aan de dag legde, onderstrepen zijn woorden.
“Een paar maanden was ik met twee onderzoeken tegelijk bezig. Met dat in de Euregio Maas/Rijn en hier in Eindhoven. Maar vanaf 1 oktober ben ik full swing met Eindhoven aan de slag geweest. Mijn vrouw heeft al gemopperd: ons zondagse fietstochtje is er wekenlang bij ingeschoten.”
Hoewel de materie waarmee Fijnaut zich bezighoudt bepaald niet vrolijk-stemmend is, blijft zijn presentatie enthousiast en bijna blijmoedig. “Ik ben een katholiek zondagskind” , zegt Fijnaut. “Ik laat me niet teneer drukken. En voor de samenleving is het belangrijk om dit soort onderzoeken te doen. Dus doe ik ze. Ik werk altijd met passie. Ook hier.”
Fijnaut, die woont in Tilburg, kende Eindhoven wel een beetje. En net als veel anderen was hij verrast door de hoge plek die de stad steeds scoorde in onveiligheids-metingen: ” Want je beleeft de stad toch anders.”
In zo’n honderd gesprekken probeerden de leden van de commissie Fijnaut ‘gezicht te geven’ aan de cijfers. ” We hebben ons heel veel moeite gegeven om mensen on the spot te spreken.”
Ze gingen onder meer naar de tippelzone, het Stratumseind, de Bennekel. Ze spraken mensen in de buurten, verslaafden, jongeren, politiemensen-van-de-straat en mensen van het Leger des Heils. En langzaamaan kregen de cijfers kleur. “Eindhoven heeft een probleem. Een probleem dat weegt op de stad. En de aanpak van dat probleem stagneerde, omdat er tegenstrijdige signalen kwamen vanuit de politie, de gemeente en het openbaar ministerie.” Met de gesprekken en door het vergelijken van cijfers en onderzoeken sloeg de commissie Fijnaut een brug tussen cijfers en gevoel.
“En denk er aan; een inbraak in je huis, geconfronteerd worden met geweld, je auto die gestolen wordt; het zijn zaken die je niet moet bagatelliseren. Ze hebben direct te maken met vrijheid. De vrijheid om te kunnen gaan en staan waar je wilt omdat het veilig is. Die veiligheid is een strategische voorwaarde voor ons democratisch bestel. Voor de kwaliteit van de Nederlandse rechtstaat. En om daaraan bij te dragen. Dat is mijn drijfveer.”
Toen Rob van Gijzel Fijnaut benaderde met de vraag te onderzoeken hoe het nu echt met de veiligheid in Eindhoven gesteld was, twijfelde hij. “Ik had eigenlijk andere plannen. Maar ja, Eindhoven is wel de motor van het zuiden. En die burgemeester zit er net, dacht ik. Dan kan ik toch geen nee zeggen. Want ik ben geen wonderdokter, maar misschien heb ik wel een soort van timmermansoog. Ik kan toch in ieder geval inzicht geven.”
